بسمه تعالی

خداوندانسانهارا آفرید تاعمل نیکو انجام دهند و124هزارپیامبر برای هدایت وااصلاح امورمردم آمده اند تا انسانهارابه راه راست هدایت کنند خداوند انسانهارا عبث وبیهوده خلق نکرد پس هرعملی که انجام میدهد ثبت وضبط میشود (الدنیا مزرعه الاخره...) اعمال انسان دراین دنیا بصورت کامل صورت برداری شده وطی لیست ثبت وضبط میشود.

حال باید پرسید  اعمال انسانها توسط چه کسی صورت برداری وثبت وضبط میشود ؟ ویا بعبارتی مامور ثبت اعمال انسانها کیست؟

ان رسلنا یکتبون ما تمکرون آیه 21 سوره یونس

وان علیکم لحافظین... آیه 10سوره انقطار

خداوند درقران کریم می فرماید برای ثبت وضبط اعمال انسانها فرشتگان را قرار میدهیم

ما یلفظ من قول ان لدیه رقیب عینید  انسان هیچ سخنی را به زبان نمی آورد مگر اینکه درهمان زمان فرشته ای مراقب آماده برای انجام ماموریت وثبت آن است ویا درآیه 17 سوره انقطار ...هنگامی  را که دو فرشته راست وچپ که ملازمه انسانند اعمال اورا دریافت میدارند

وان علیکم لحافظین کراما کاتبین یعلمون ما تفلعون  آیه 10و12 سوره انقطار  ...با ان برای شما مرافبان ونگهبانانی فرستادیم گرانمایه فرشتگانی که اعمال شمارا ثبت می کنند

نتیجه . تمامی اعمال انسا نها توسط فرشتگان ثبت وضبط ونگهداری (بایگانی) میشود وهیچ اعمالی پوشیده نمی ماند

حال باید پرسید آیا قران فکری بحال ما ل واموال (منقول وغیرمنقول) انسانها کرده است یا خیر ؟ ویا به عبارتی مامور ثبت دارائیهای انسان کیست ؟ وفرشتگان ثبات دارائیهای انسانها چه کسانی هستند؟

این مهم را قران کریم درآیه 282 سوره بقره که از طولانی ترین آیه قران است عنوان داشته است .

یا ایها الذین امنو اذاتداینتم بدین الی احل سمی قاکتبوه  . زمانیکه بدهی مدت داری  .... آن را بنویسید

ولیکتب بینکم کاتب با العدل ...  باید نویسند های ازروی عدالت بنویسد

ولا باب کاتب ان یکتب کما علمه الله فلیکتب...  کسی که قدرت برنویسندگی دارد نباید ازنوشتن  خودداری کند وهمان طوری که خدا به او تعلیم داده است

این نویسنده ویا کاتب که باید تمامی مواردی که قران کریم بدان اشاره کرده است کیست ؟ وقتی درمقدمه حقوق وقوانین ما عنوان میشود تدوین قوانین کشور ایران اقتباس از شرع اسلام وایات قرانی واحکام اسلامی است آیا هرکس براحتی میتواند نویسنده عناوینی که قران کریم بصراحت ازآن نامبرده است باشد ویا اینکه نویسنده به تعبیر قران باید عادل باشد ازاین روست که دارائیهای انسان را کسی باید ثبت کند (بنویسد) که صلاحیت (ذاتی) داشته باشد وشرط عدل وانصاف را رعایت کند ازاین روست که قانونگذار درتدوین قوانین کوشیده با اقتباسی از شرع واحکام الهی نویسندگان اموال انسان را درمواد مختلف از قوانین (ثبت .مدنی . غیره) راتعیین کند لذا بنظر میرسد درماده 6 قانون دفاتراسناد رسمی یکی از کاتبین ونویسندگان تعریف شده است

ولیملل الذی علیه الحق ... آن کس که حق برگردن اوست باید املا کند ...مسلما یکی از طرفین معامله باید بگوید تا کاتب (سردفتر) بنویسد به همین دلیل است که اصولا امضای اصل دراسناد امضای بدهکاراست وهنگامی مینویسد ثبت با سند برابراست وامضا میکند جلوی هرگونه انکار گرفته میشود

فان کان الذی علیه الحق سفیها او یستطیع ان یمل هو فیملل ولیه ... هرگاه کسی حق برذمه اوست (بدهکار) سفیه (کسانیکه نمی توانندضررونفع خود را تشخیص دهند) یا از نظر عقل ضعیف(مانندکودکان وسالمندان) ومجنون باشد ویا  بخاطر لال بودن توانائی ندارند ولی ویا سرپرست (قیم) اوباید بنویسد ( ماده 57و ماده 64 قانون ثبت  )

باز تاکید شده است کسانی باید بنویسندکه درنوشتن واقرارواعتراف به بدهی کسانی که تحت ولایت اوهستند عدالت باید رعایت شود به این مفهوم کسانی باید بنویسندکه  صلاحیت ذاتی (قانون معرفی کرده ) را داشته باشند

وحکم دیگرآیه واستشهدواشهدین ...  مفهوم این است که شاهد بر ای کسانیکه خواندن و نوشتن نمی دانند (ماده 50قانون ثبت)

ولا یضارکاتب ولاشهید...  اشاره آیه به حق وحقوقی است که کاتب (سردفتر) وشهود باید بگیرد هیجگاه نباید نویسنده و شهود مورد ضرروآزارقرارگیرد   (فانه فوق بکم) که اگرچنین کنیدازفرمان خدا خارج شدید

نتیجه. قران کریم درجامعه جاعلیت وعقب مانده ای نازل شد که درآن زمان افراد حتی سواد خواندن ونوشتن را نمی دانستند لذا درآن مقطع درطولانی ترین آیه قرآن درسوره بقره به اموراقتصا دی مهمی اشاره نمود که امروزبصورت رسا وعالی سرلوحه بسیاری ازامور قرارمیگیردواحکام دقیقی درآیه فوق درخصوص تنظیم اسناد (بطورکلی) ذکرنموده است دراین آیه هم بصورت جزئیات بیان گرتوجه عمیق قرآن کریم به امورمردم وعظمت قرآن به اهمیت اقتصادی مردم  است

اینجانب قصد مقایسه دراحکام را نداشتم بلکه نقل و قول ایات بوده است.

اما فارغ از بحثهای حقوقی وپیشینه تاریخی ثبت که بالغ بر یک قرن ازعمر آن میگذرد متوجه میشویم که درتاسیس دفاتراسنادرسمی وتدوین قوانین مربوط به دفاتراسنادرسمی احکام شرعی وقرآنی ملحوظ نظر قرارگرفت که اهم نکات آن بقرار زیراست

1/ تاسیس دفاتراسنادرسمی وتدوین قوانین مرتبط به آن مبانی دینی وقرآنی داشته است

2/اساس تنظیم اسناد مبنای فقهی داشته است

3/سردفتربعنوان کاتب باالعدل با انصاف وعدالت را وفق آیات قرآن سرلوحه کارخود قراردهد

4/سردفتربایدآنچه را که طرفین اعلام میکنند املاکند (بنویسد) وسند را برابر تقاضای آنان بنویسد

5/سردفترهنگامتنظیم سند واملااسنادبایداجرت وحق الزحمه خودرادریافت دارد وضرری متوجه وی نشود

6/ثبت هرنوع معامله ای اعم ازمنقول وغیرمنقول ضرروری است

7/باتوجه به شخصیت وشان ومنزلت کاتب (سردفتر) آنچه که درماده 6قانون دفاتراسنادرسمی اشاره شده است  باید دارای صلاحیت ذاتی برای نوشتن سند باشد.